Монгол Улс Ашигт малтмалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг хэлэлцэхийг дэмжиж, уул уурхайн салбарын шинэчлэлд нэг алхам ойртлоо
Монгол Улсын Их Хурал Ашигт малтмалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг цаашид хэлэлцэхийг дэмжлээ. Энэхүү хууль нь сүүлийн 20 жилийн хугацаанд уул уурхайн салбарт хийхээр төлөвлөж буй хамгийн том эрх зүйн шинэчлэлийн нэг гэж үзэж байна.
Өнөөдөр уул уурхайн салбар нь Монгол Улсын эдийн засгийн гол хөдөлгөгч хүч хэвээр байгаа бөгөөд ДНБ-ий 22%, гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтын 71%, нийт экспортын 94%-ийг бүрдүүлж байна. Шинэчилсэн хуулийн төсөл нь эрдэс баялгийн нөөцийг баталгаажуулах, хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулах, уул уурхайн салбарын тогтвортой хөгжлийг дэмжих, мөн Үндэсний баялгийн сангийн чадавхыг бэхжүүлэх зорилготой.
Гол онцлох өөрчлөлтүүд
• Хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн тогтолцоог шинэчлэх — Сүүлийн жилүүдэд эрэл хайгуулын үйл ажиллагаа эрс буурсантай холбоотойгоор хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох шинэ арга, механизмуудыг хуульд тусгажээ. Одоогийн тогтолцоо нь хөрөнгө оруулагчдад ирээдүйтэй хайгуулын талбайд хүрэх боломжийг хангалттай бүрдүүлж чадахгүй байгаа гэж үзэж байна.
• Чухал ашигт малтмалын эрх зүйн зохицуулалт — Хуулийн төсөлд анх удаа чухал ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтыг зохицуулах тусгай зохицуулалт тусгагдсан. Монгол Улс өөрийн үндэсний чухал ашигт малтмалын жагсаалтыг баталж, хайгуулыг өргөжүүлэх, хөрөнгө оруулалт татах, олон улсын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхээр төлөвлөж байна.
• Боловсруулалтын үлдэгдэл болон бичил уурхайг зохицуулах — Ашигт малтмал боловсруулах явцад үүссэн хоёрдогч ордуудыг ашиглах эрх зүйн үндсийг шинээр бүрдүүлнэ. Мөн бичил уурхай эрхлэгчид албан ёсоор бүртгүүлж, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх, үйл ажиллагааны тайлан гаргах зэрэг шаардлагыг мөрдөхөөр тусгажээ.
• Байгаль орчны хариуцлагыг нэмэгдүүлэх — Уул уурхайн төслүүд ашиглалт эхлэхээс өмнө нөхөн сэргээлтийн санхүүгийн баталгаа байршуулах үүрэгтэй болно. Техникийн болон биологийн нөхөн сэргээлтийг бүрэн хийж дууссаны дараа энэхүү баталгааг буцаан олгохоор зохицуулжээ.
• Зэсийн нөөц ашигласны төлбөрийн шинэчлэл — Хуулийн төсөлд Монгол Улсын зэсийн нөөц ашигласны төлбөрийг олон улсын жишигт ойртуулах замаар шинэ хөрөнгө оруулалтыг дэмжих зорилт тусгагдсан. Гэвч Entrée Resources компанитай хийж буй хэлэлцээ үргэлжилж байгаа тул холбогдох зохицуулалтыг түр хугацаанд хойшлуулахаар болсон.
• Зэсийн үйлдвэрлэл өсөх боломж — Засгийн газрын тооцооллоор уг шинэчлэл хэрэгжвэл жилд үйлдвэрлэх зэсийн баяжмалын хэмжээ 2.1 сая тонноос 3.3 сая тонн болж, 47 хүртэл хувиар өсөх боломжтой. Мөн техник, эдийн засгийн үндэслэл нь батлагдсан 20 гаруй уул уурхайн төсөл бодитоор хэрэгжих боломж бүрдэхээр тооцоолж байна.
Яагаад энэ хууль чухал вэ?
Хэрэв энэхүү шинэчилсэн хууль батлагдвал Монгол Улсын уул уурхайн салбарын хөрөнгө оруулалтын орчин илүү өрсөлдөх чадвартай болж, хайгуулын үйл ажиллагааг эрчимжүүлэх, чухал ашигт малтмалын хөгжлийг дэмжих, байгаль орчны хариуцлагыг сайжруулах, салбарын урт хугацааны тогтвортой өсөлтийг хангахад чухал алхам болох төлөвтэй байна.
Энэхүү нийтлэл нь AQSORA-ийн бэлтгэсэн бие даасан тойм бөгөөд The Mongolian Mining Journal-ын нийтлэлд үндэслэн боловсруулав.
AI орчуулга: Энэхүү мэдээг AI ашиглан орчуулсан.